Dấu hiệu cho thấy bạn đang stress công việc

Stress công việc không chỉ là cảm giác khó chịu thoáng qua. Khi kéo dài, nó có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng hơn như lo âu, mất ngủ, trầm cảm, và thậm chí là các bệnh lý tim mạch. Theo các nghiên cứu sức khỏe nghề nghiệp, stress công việc là căn bệnh phổ biến của thời đại, ảnh hưởng tiêu cực đến cả sức khỏe thể chất, tinh thần và hiệu suất làm việc của hàng triệu người.

Qua bài viết này, Kim Long Phát sẽ giúp bạn nhận biết các dấu hiệu cho thấy bạn đang stress vì công việc.

1. Stress công việc là gì? Nguyên nhân dẫn đến

Stress công việc là trạng thái căng thẳng thường xuyên nảy sinh khi yêu cầu của công việc vượt quá khả năng đáp ứng hiện tại của một cá nhân. Ngoài ra, việc thiếu sự cân bằng, hài hòa giữa công việc và cuộc sống cá nhân cũng là một nguyên nhân chính gây ra tình trạng căng thẳng này.

Đặc biệt đối với người mới đi làm, stress công việc có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau.

1.1 Khối lượng công việc quá tải

Việc liên tục phải vật lộn để theo kịp khối lượng công việc đòi hỏi quá cao có thể biến một công việc ban đầu thú vị trở thành nguồn gây căng thẳng chính. Khi yêu cầu công việc vượt quá năng lực một cách dai dẳng, stress công việc là điều khó tránh khỏi.

1.2 Mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống 

Nhịp sống hiện đại hối hả thường làm ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân bị lu mờ. Áp lực phải hoàn thành tốt công việc đồng thời chăm sóc bản thân và gia đình có thể dẫn đến sự mất thăng bằng nghiêm trọng, làm gia tăng mức độ căng thẳng.

1.3 Môi trường làm việc không thân thiện

Không gian làm việc có vai trò quan trọng đối với sức khỏe. Một môi trường làm việc không ổn định hoặc luôn thay đổi, cùng với các yếu tố như ô nhiễm tiếng ồn và thông gió kém, có thể khiến bạn mất tập trung.

1.4 Gặp khó khăn khi làm việc nhóm

Sự thiếu hòa hợp và xung đột trong môi trường làm việc cũng là nguồn gốc của stress, bao gồm:

• Thiếu hòa hợp giữa các đồng nghiệp.
• Không hài lòng với chính sách của công ty.
• Sự giám sát quá mức của người quản lý.
• Gánh nặng của khối lượng công việc không thể quản lý.

1.5 Không rõ ràng về vai trò công việc

Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất và ngấm ngầm gây ra stress công việc nặng nề. Tình trạng “Không rõ ràng về vai trò” xảy ra khi người lao động thiếu một bức tranh tổng thể về vị trí của mình trong tổ chức.

Sự mơ hồ này thể hiện qua các khía cạnh sau:

Phạm vi trách nhiệm chồng chéo: Bạn không được cung cấp một bản mô tả công việc (Job Description) rõ ràng và cụ thể. Bạn không biết chính xác nhiệm vụ nào là của mình và nhiệm vụ nào là của đồng nghiệp hay phòng ban khác. Điều này dẫn đến tình trạng “đá bóng trách nhiệm” hoặc tệ hơn là bạn phải ôm đồm quá nhiều việc không thuộc phạm vi của mình, khiến khối lượng công việc quá tải và bạn luôn phải tìm cách giải tỏa stress trong công việc liên tục.

Bạn không nắm được tiêu chí đánh giá hiệu suất (KPIs) hoặc mục tiêu cụ thể mà cấp trên mong đợi. Bạn làm việc chăm chỉ, nhưng lại không biết liệu nỗ lực của mình có đi đúng hướng hay không, hoặc làm thế nào để được công nhận.

Sự thiếu rõ ràng này khiến bạn luôn trong trạng thái lo lắng, bất an, phải đoán mò các bước đi tiếp theo. Dần dần, nó bào mòn sự tự tin, làm giảm khả năng ra quyết định, và khiến bạn cảm thấy mất phương hướng, đây chính là tiền đề dẫn đến tình trạng stress kéo dài. Để thực sự tìm được cách thoát khỏi áp lực công việc, bạn cần phải chủ động làm rõ vai trò của mình.

2. Dấu hiệu nhận biết bạn đang stress vì công việc

Trước khi tìm kiếm giải pháp, bạn cần biết mình đang bị stress công việc ở mức độ nào. Các dấu hiệu thường được chia thành 3 nhóm chính:

Thứ nhất, dấu hiệu thể chất:

• Thường xuyên đau đầu, đau cơ, mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
• Rối loạn tiêu hóa (đau dạ dày, tiêu chảy/táo bón).
• Mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều.
• Tăng hoặc giảm cân đột ngột.

Thứ hai, dấu hiệu về tinh thần và cảm xúc

• Cảm thấy lo lắng, bồn chồn, dễ cáu gắt và nóng giận.
• Mất tập trung, suy giảm trí nhớ và giảm khả năng đưa ra quyết định.
• Cảm giác cô đơn, tuyệt vọng hoặc không thể hoàn thành nhiệm vụ.

Cuối cùng, dấu hiệu về hành vi

• Trì hoãn công việc, né tránh trách nhiệm.
• Sử dụng rượu, bia, thuốc lá hoặc chất kích thích nhiều hơn.
• Ăn uống vô độ hoặc bỏ bữa.

3. Stress công việc ảnh hưởng sức khỏe như thế nào?

Trong guồng quay công việc, những căng thẳng liên quan đến công việc thường vượt xa giới hạn của những bức tường văn phòng. Mối liên hệ giữa sự nỗ lực, phấn đấu nghề nghiệp và hạnh phúc của mỗi cá nhân được đan xen một cách phức tạp và việc hiểu được hậu quả của stress công việc là điều tối quan trọng để tìm ra cách giảm stress trong công việc hiệu quả.

3.1 Tâm trí bất ổn

Tác động về tinh thần là những dấu hiệu đầu tiên và rõ rệt nhất của stress vì công việc. Sự tổn hại về tinh thần thể hiện rõ qua các triệu chứng như khó tập trung vào nhiệm vụ, lo lắng quá mức và cảm giác tự ti. Việc liên tục chiến đấu với áp lực công việc khiến não bộ bị quá tải, làm suy giảm khả năng xử lý thông tin và ra quyết định chính xác.

Bên cạnh đó, khi căng thẳng trong công việc kéo dài, nó thậm chí có thể dẫn đến cảm giác thất vọng về bản thân, làm trầm trọng thêm căng thẳng cảm xúc và gây ra các triệu chứng tiền trầm cảm, khiến người lao động phải vật lộn tìm kiếm cách để hết stress mỗi ngày.

3.2 Cơ thể bất ổn 

Cơ thể bạn lên tiếng phản đối thông qua những triệu chứng rõ rệt khi đối mặt với căng thẳng kéo dài. Cơ thể liên tục tiết hormone cortisol và adrenaline để ứng phó, dẫn đến những cơn đau đầu thường xuyên, rối loạn giấc ngủ (mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều), và rối loạn tiêu hóa.

Sự mệt mỏi về thể chất và tinh thần do công việc stress gây ra có thể thấm vào mọi khía cạnh của cuộc sống hàng ngày của bạn. Bạn có thể thấy mình thường xuyên mệt mỏi, tinh thần sa sút và nhiệt tình làm việc suy giảm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu suất và chất lượng công việc. Tình trạng này khiến bạn cảm thấy không có đủ năng lượng để áp dụng bất kỳ cách giải tỏa stress trong công việc nào, tạo thành một vòng luẩn quẩn khó thoát.

3.3 Ảnh hưởng tiêu cực đến các mối quan hệ và chất lượng công việc

Khả năng tập trung kém và thường xuyên cáu kỉnh do áp lực khiến bạn khó kiểm soát cảm xúc hơn, làm mối quan hệ với đồng nghiệp trở nên xấu đi, gây căng thẳng cho tinh thần đồng đội và hợp tác.

Điều đáng nói là sự mất tập trung do công việc stress có thể dẫn đến phán đoán sai, làm tăng nguy cơ rủi ro xảy ra sơ suất. Theo thống kê của Eurostat (Cơ quan Thống kê Châu Âu), căng thẳng thể chất hoặc tinh thần là nguyên nhân hàng đầu gây ra các vụ tai nạn không gây tử vong tại nơi làm việc ở EU (chiếm hơn 22% tổng số vụ). Rõ ràng, khi tâm trí bị quá tải, khả năng phản ứng chậm và sự vội vàng để “làm cho xong việc” sẽ trực tiếp dẫn đến sai sót và hậu quả nghiêm trọng. 

3.4 Nguy hiểm tiềm ẩn: Stress và các bệnh lý mãn tính

Stress công việc không dừng lại ở sự khó chịu, mệt mỏi nhất thời. Nó còn có những tác động đáng báo động về sức khỏe khác, đòi hỏi chúng ta phải nhanh chóng tìm cách thoát khỏi áp lực công việc trước khi quá muộn:

Béo bụng và tăng cân mất kiểm soát: Nhiều người tự hỏi stress có tăng cân không? Một trong những tác hại đáng báo động nhất là mối liên hệ giữa stress và tăng cân mất kiểm soát, đặc biệt là tích tụ mỡ bụng. Khi căng thẳng, cơ thể sản xuất Cortisol, hormone này thúc đẩy việc lưu trữ chất béo ở vùng bụng. Bụng tích tụ mỡ là nguyên nhân gây ra nhiều mối lo ngại về sức khỏe tim mạch, nguy hiểm hơn nhiều so với chất béo được lưu trữ ở các vùng khác.

Mối liên hệ giữa stress và bệnh tiểu đường: Stress và bệnh tiểu đường có mối liên hệ mật thiết. Khi bị căng thẳng, thói quen ăn uống không lành mạnh thường bén rễ, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2. Đối với những người đã mắc bệnh, căng thẳng còn tiếp tục phá hoại bằng cách khiến lượng đường trong máu tăng vọt, gây khó khăn cho việc kiểm soát bệnh.

4. Làm gì khi bị stress trong công việc?

Nếu bạn đang rơi vào tình trạng stress trong công việc, đừng quá lo lắng. Luôn có những cách hiệu quả giúp bạn giải tỏa áp lực và lấy lại sự cân bằng.

Việc đầu tiên bạn nên làm là kết nối với thế giới xung quanh. Tại nơi làm việc, hãy mạnh dạn chia sẻ cảm xúc và suy nghĩ của mình với những người liên quan. Có thể đồng nghiệp hoặc cấp trên chưa nhận ra tình trạng bạn đang gặp phải. Khi được thấu hiểu và cảm thông, bạn sẽ dễ dàng hơn trong việc tìm ra các giải pháp tích cực để cải thiện vấn đề. Điều quan trọng là hãy đối diện với stress, thay vì cố né tránh. Cảm giác mệt mỏi hay gục ngã khi gặp áp lực là điều hoàn toàn tự nhiên. Hãy xây dựng những mối quan hệ hỗ trợ để giúp bạn vượt qua giai đoạn khó khăn này.

Song song đó, việc chăm sóc bản thân là chìa khóa quan trọng để thoát khỏi stress công việc. Hãy bắt đầu với chế độ ăn uống lành mạnh. Ăn uống và nghỉ ngơi không điều độ có thể khiến tình trạng căng thẳng và trầm cảm trở nên nghiêm trọng hơn. Các chuyên gia khuyến khích áp dụng chế độ ăn ít đường, nhiều đạm để hạn chế tác động tiêu cực của stress. Bên cạnh đó, hãy xây dựng lại thói quen ngủ đủ giấc. Thiếu ngủ là một trong những nguyên nhân khiến cơ thể suy kiệt và dễ căng thẳng kéo dài. Một mẹo nhỏ để giảm cơn buồn ngủ đó là dùng tay bịt lỗ mũi phải và thở bằng lỗ mũi trái trong từ 3 đến 5 phút.

Cuối cùng, hãy thiết lập lại nhịp sống của chính bạn. Đây là lúc bạn cần xác định đâu là nhiệm vụ quan trọng nhất trong công việc. Việc phân loại công việc theo mức độ ưu tiên sẽ giúp bạn sắp xếp thời gian khoa học hơn, giảm áp lực và nâng cao sự tập trung. Đừng quên dành cuối tuần cho bản thân và làm điều bạn thích, vận động nhẹ nhàng hoặc thư giãn đúng nghĩa. Việc vùi đầu vào công việc hay ngủ quá nhiều vào cuối tuần đều không tốt cho sức khỏe và tinh thần.

Tạm kết: Nhận biết để chủ động bảo vệ sức khỏe và tinh thần

Stress công việc là một “căn bệnh nghề nghiệp” phổ biến, nhưng không phải là điều chúng ta phải chấp nhận. Từ việc mơ hồ về vai trò, khối lượng công việc quá tải, cho đến sự mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống, mọi yếu tố đều góp phần bào mòn sức khỏe thể chất và tinh thần.

Nhận biết là bước đầu tiên để hành động. Nếu bạn hoặc người thân đang gặp các dấu hiệu trên, đừng ngần ngại tìm kiếm giải pháp để tìm lại sự cân bằng, bảo vệ hiệu suất làm việc và quan trọng nhất là sức khỏe tổng thể.

Nguồn tham khảo: Eurostat. (n.d.). Accidents at work – statistics on causes and circumstances.